ΙΣΛΑΜΙΚΟ ΚΡΑΤΟΣ ΤΟΥ ΙΡΑΚ ΚΑΙ ΤΗΣ ΣΥΡΙΑΣ: Μία πολλαπλή απειλή

 

Mideast Iraq

Το Ισλαμικό Κράτος του Ιράκ και της (μείζονος) Συρίας (ΙΚΙΣ) το οποίο επεκτείνεται σε περιοχές της Συρίας και του Ιράκ με απειλητικό τρόπο από τον Ιούνιο μέχρι σήμερα, αποτελεί ένα πολλαπλό φαινόμενο και ως εκ τούτου μία πολλαπλή απειλή όχι μόνο για την Δύση και τα συμφέροντα της ούτε μόνο για τις υπόλοιπες ομάδες πληθυσμού της περιοχής διαφορετικής θρησκείας ή ισλαμικού δόγματος.

Πρόκειται για μία απειλή που στρέφεται και εναντίον των σουνιτικών μουσουλμανικών πληθυσμών, που φυσικά δεν υιοθετούν ούτε τις θέσεις ούτε τους σκοπούς και προφανώς ούτε τα μέσα που χρησιμοποιεί το ΙΚΙΣ για να επιβάλλουν τις απόψεις τους.
Της Βιβής Κεφαλά

Μακριά από τις ισλαμικές αξίες

Η δράση και η απήχηση του ΙΚΙΣ συνθέτουν πριν από όλα ένα φαινόμενο που άπτεται της ψυχιατρικής και της κοινωνικής ψυχολογίας, που θα μπορούσαν ίσως να εξηγήσουν από πού πηγάζει τόση βία και τόση φρίκη και γιατί ασκεί τόσο μεγάλη έλξη σε νέους άνδρες, ώστε όχι μόνο να την αποδέχονται αλλά και να την ασκούν. Στα ίδια επιστημονικά πεδία θα πρέπει επίσης να αναζητηθούν και οι εξηγήσεις σε ερωτήματα, όπως το γιατί νέες κοπέλες δέχονται να γίνουν «νύφες» των μαχητών του Ισλάμ και να αφιερώσουν την ζωή τους, υπηρετώντας την «υπέρτατη αξία του να γεννήσουν και να αναθρέψουν νέους μαχητές για την δόξα του Θεού».1

Η ανάλυση του φαινομένου μέσα από την οπτική της ψυχιατρικής και της κοινωνικής ψυχολογίας θα προσέφερε, επίσης, τη δυνατότητα να αντιληφθεί κανείς το γιατί και πώς είναι δυνατόν να γίνεται αποδεκτή (από άλλους δρόμους και με άλλη ρητορική αλλά με τον ίδιο στόχο) η λογική που μετατρέπει ένα ανθρώπινο πλάσμα, δηλαδή μία γυναίκα, σε αναπαραγωγική μηχανή αναλώσιμων ανθρώπων, ιδεολογία που αναπτύχθηκε από το χιτλερικό καθεστώς στην Γερμανία και από το φασιστικό καθεστώς της Ιταλίας. Μία τέτοια ανάλυση ίσως θα μπορούσε να συμβάλει στην αντιμετώπιση του φαινομένου στους κόλπους των δυτικών κοινωνιών, όπου ζουν, συνήθως στο περιθώριο, μουσουλμανικοί πληθυσμοί. Τέλος, η αναφορά στις ψυχο-κοινωνικές διαστάσεις του φαινομένου κρίνεται αναγκαία όχι διότι ως δυτικοί δεν μπορούμε να αντιληφθούμε τις ισλαμικές αξίες αλλά για να υπογραμμιστεί, αντιθέτως, ότι το ΙΚΙΣ, οι οπαδοί του και οι άλλες παρεμφερείς οργανώσεις και επίδοξοι μιμητές του, δεν αντιπροσωπεύουν τις ισλαμικές αξίες.

Η ισλαμική τρομοκρατία ως Λερναία Ύδρα

Η παρατήρηση αυτή έχει τεράστια σημασία για την αντιμετώπιση τέτοιου είδους ασύμμετρων απειλών σε τοπικό, περιφερειακό αλλά και διεθνές επίπεδο, όπως αυτή της ισλαμικής τρομοκρατίας, οι οποίες δεν πρόκειται να πάψουν να εμφανίζονται όσο υπάρχουν αφενός παρεξηγήσεις -ή ακόμα και άγνοια- σχετικά με τη φύση του Ισλάμ, όπως για παράδειγμα ότι άποψη ότι ο ιερός πόλεμος (τζιχάντ) αποτελεί έναν από τους πέντε στύλους της ισλαμικής πίστης. Αφετέρου, τέτοιου είδους απειλές θα πολλαπλασιάζονται σαν την Λερναία Ύδρα όσο παραμένουν οι δομικές αιτίες που την προκαλούν, την ενισχύουν και την διαχέουν. Αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να γίνουν βαθιές και ριζικές πολιτικές, οικονομικές και κοινωνικές αλλαγές, να δοθεί, δηλαδή, μία ουσιαστική απάντηση στα αιτήματα των μουσουλμανικών κοινωνιών, τα ίδια εκείνα αιτήματα που οδήγησαν στις αραβικές εξεγέρσεις του 2011 και τα οποία παραμένουν αναπάντητα.
Προφανώς θα ήταν αφελές το να πιστέψει κανείς ότι θα αρκούσε η ανατροπή των «ισόβιων ηγετών» από την εξουσία για να αρχίσουν έστω να επιλύονται τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι αραβικές κοινωνίες εδώ και δεκαετίες. Όπως επίσης, θα ήταν αφελές και το να θεωρήσει κανείς ότι η διεθνής κοινότητα θα έσπευδε να ενισχύσει τον αγώνα της οικονομικής ανασυγκρότησης των χωρών αυτών, όσο και εάν κάτι τέτοιο θα ήταν, μεσο/μακροπρόθεσμα, και προς όφελός της.

Άλλωστε, έχει αποδειχθεί ιστορικά ότι οι ισχυροί διεθνείς δρώντες αντιμετωπίζουν τις απειλές, τους κινδύνους και τις προκλήσεις με έναν μάλλον κοντόφθαλμο τρόπο, όντας επικεντρωμένοι στην επίτευξη του πρωταρχικού, κάθε φορά, στόχου τους, όπως συνέβη για παράδειγμα με την ενίσχυση των φανατικών ισλαμιστών στο Αφγανιστάν ώστε να συντριβούν οι σοβιετικές δυνάμεις που είχαν σπεύσει προς βοήθεια του κομμουνιστικού καθεστώτος της Καμπούλ, τον Δεκέμβριο του 1979.
Έτσι, δημιουργήθηκε ένας Φρανκενστάιν, που εδώ και πολύ καιρό έχει στραφεί εναντίον του δημιουργού του. Η πάλη κατά της ισλαμικής τρομοκρατίας που διεξήγαγαν οι υπερσυντηρητικοί της Ουάσιγκτον και οι ιέρακες του αμερικανικού Πενταγώνου, με τον τρόπο και τους όρους με τους οποίους διεξήχθη, όχι μόνο δεν απέδωσε τα αναμενόμενα αλλά αντίθετα, ενδυνάμωσε τους φανατικούς ισλαμιστές, που σήμερα απειλούν την σταθερότητα σε ολόκληρη την Ευρύτερη Μέση Ανατολή και Βόρεια Αφρική.

Πεδίο ανάπτυξης της νέας απειλής

Η δραματική και παρατεινόμενη σύγκρουση στο Ιράκ αλλά και στη Συρία αποτελούν αυτήν τη στιγμή το πεδίο ανάπτυξης της νέας απειλής που αντιπροσωπεύει το ΙΚΙΣ, και όχι μόνο, μία απειλή στην οποία η Δύση και οι περιφερειακοί της σύμμαχοι απαντούν με αποσπασματικό και, επομένως, αναποτελεσματικό τρόπο. Παράλληλα, οι δύο αυτές κρίσεις αποτελούν μία σκακιέρα, όπου εξωγενείς δρώντες προσπαθούν να προωθήσουν τα συμφέροντα τους ενισχύοντας, πολλές φορές ευκαιριακά, ομάδες που εμπλέκονται στις δύο αυτές κρίσεις. Το αποτέλεσμα είναι η διαιώνιση των κρίσεων, η πλήρης αποσάθρωση των κρατικών δομών στο Ιράκ και την Συρία και η δημιουργία ενός περιβάλλοντος κυμαινόμενων συμμαχιών και αντιπαλοτήτων.

Κατά συνέπεια, παρατηρούνται ενδιαφέρουσες αλλαγές: ο Μπασάρ αλ Άσαντ δεν είναι πια ο Χίτλερ της Μέσης Ανατολής, ο Αλ Μάλικι δεν είναι πλέον η μοναδική βάση για τη σταθεροποίηση του Ιράκ, οι Κούρδοι του ιρακινού Βορρά δεν μπορούν, τουλάχιστον στις παρούσες συνθήκες, να αγνοούν την κυβέρνηση της Βαγδάτης, το Ιράν έπαψε να είναι ο παρίας του διεθνούς συστήματος, το Ισραήλ σταμάτησε να απειλεί, τουλάχιστον επισήμως, ότι θα καταφέρει αεροπορικά πλήγματα στις πυρηνικές εγκαταστάσεις της Τεχεράνης. Την ίδια ώρα, τα βλέμματα όλων είναι στραμμένα προς τις Ηνωμένες Πολιτείες, από όπου αναμένεται η «εξ ύψους βοήθεια», κυριολεκτικά και μεταφορικά.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, ο Αμερικανός πρόεδρος ανακοίνωσε ότι η Ουάσιγκτον είναι αποφασισμένη να αντιμετωπίσει το πρόβλημα του ΙΚΙΣ μέχρι να πάψει να αποτελεί απειλή, πράγμα που όμως θα χρειαστεί χρόνο2, τονίζοντας ότι αυτοί που σκοτώνουν Αμερικανούς θα πρέπει να μάθουν ότι οι ΗΠΑ δεν ξεχνούν και ότι μπορούν να φθάσουν πολύ μακριά για να αποδώσουν δικαιοσύνη, υπονοώντας μάλλον την περίπτωση του Οσάμα μπίν Λάντεν. Τέλος, ανέφερε ότι οι αμερικανικές δυνάμεις έχουν πλήξει εκατοντάδες στόχους του ΙΚΙΣ στο Ιράκ, καθώς και ότι οι ΗΠΑ θα αναζητήσουν τρόπους μαζί με τους συμμάχους τους στο ΝΑΤΟ ώστε να εξουδετερωθεί αυτή η απειλή.

Σίγουρα, η χρήση στρατιωτικής ισχύος θα πλήξει το ΙΚΙΣ και, ενδεχομένως, θα το αναγκάσει να αποχωρήσει από τα εδάφη που έχει καταλάβει, απελευθερώνοντας τους χιλιάδες μουσουλμάνους από τη φρικτή σκλαβιά που τους έχει επιβληθεί. Όμως, όπως έχει ήδη αναφερθεί, η ισλαμική τρομοκρατία είναι μία Λερναία Ύδρα που δεν μπορεί να εξουδετερωθεί εάν δεν υπάρξει ειλικρινής και συντονισμένη προσπάθεια για την εξεύρεση βιώσιμων λύσεων στα μεγάλα προβλήματα της περιοχής.

Σημειώσεις:
1. Βλ. Εφημερίδα των Συντακτών, 01/09/2014, σχετικά με την ανάπτυξη και πολλαπλασιασμό ιστοτόπων προσηλυτισμού γυναικών που ζούν στην Δύση.
2. The Times, 03/09/2014

epohi

Advertisements
This entry was posted in Αρθρα, Ειδησεογραφία-Διεθνή. Bookmark the permalink.